Xüsusən də uşaqların düzgün qidalanması daha önəmlidir, çünki rejimsiz qidalanan uşaqların zehni və fiziki inkişafında qüsurlar - yaddaşsızlıq, ifrat köklük, şəkər xəstəliyi və s. meydana çıxır.

Qidalanma sağlamlığın ən önəmli faktorlarından biridir. Mütəxəssislər bildirirlər ki, əksər xəstəliklər balanslı şəkildə qidalanmamaqdan qaynaqlanır.
Xüsusən də uşaqların düzgün qidalanması daha önəmlidir, çünki rejimsiz qidalanan uşaqların zehni və fiziki inkişafında qüsurlar - yaddaşsızlıq, ifrat köklük, şəkər xəstəliyi və s. meydana çıxır. Uşağın lap körpə vaxtından qidalanmasına hər zaman nəzarət etmək lazımdır.

Valideynlər arasında yaranan inciklik, mənfi münasibət uşaqların ailədən uzaqlaşması ilə nəticələnə bilər. Ata-ananın uşaqlarının yanında bir-birinə qarşı aqressiv mövqe tutması onların psixoloji vəziyyətinə mənfi təsir göstərir. Yaranan gərginliyi aradan qaldırmaq üçün tərəflərdən biri mütləq güzəştə getməlidir.

Psixoloqlar bildirirlər ki, gərginlik yaşanan ailələrin əksəriyyətində yeniyetmələrin xarakterində, həyat tərzində arzu olunmaz xüsusiyyətlər meydana çıxır. Belə yeniyetmələr bəzən bədbinliyə qapılır, bəzən də evdən qaçaraq pis vərdişlərə qurşandılar.

İsveçrənin "Karol Karolina" İnstitutunun əməkdaşı prof. Fan Huaanın bu kəşfi 2010-cu ilin ən böyük tibbi kəşfi hesab edilib.

F. Huaanın qənaətinə görə uşağın anaya bağlılığı ana südü ilə qidalanmanın müddəti ilə izah edilir.

Başqa sözlə desək ana uşağını nə qədər uzun müddət ana südü ilə qidalandırsa, bir o qədər bir-birinə bağlılıq müşahidə olunur.

Amerika Pediatriya Akademiyasının (PAA) məlumatına görə müasir laboratoriya texnologiyaları sayəsində süd vermənin anaya, uşağa, ailəyə və cəmiyyətə böyük müsbət təsiri olduğu müəyyənləşib.
Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı ana və uşaq sağlamlığı üçün süd vermənin yeni doğulandan 6 ayına kimi və əlavə qidalar vermeklə 2 il və daha çox olmasını tövsiyə edir.

Ana südü vermənin üstünlüyü:

• Balanslaşdırılmış fiziki və əqli inkişafı təmin edir
• Uşağı mikrob, virus və göbələk infeksiyalarından müdafiyə edir.
• Asan sorulur
• Temperaturu həmişə optimaldır
• Sterildir

Bir çox qadınların ailə anamnezində qan bağlılığı olan bir qohumunda süd vəzisi xərçəngi olmuş ola bilər.
Bunların çoxu sadəcə təsadüfdür, qadınların isə ana və ya ata tərəfindən eyni qan bağı qolundan birdən çox süd vəzisi xərçəngi olan yaxını ola bilər. Bu vəziyyətdə ailənin qadınlarının uzun zaman boyunca xərçəngə səbəb olan xəstə geni daşıması ehtimalı mümkündür.

Ailəvi süd vəzisi xərçəngi, bütün süd vəzisi xərçəngləri arasında ancaq 5 % təşkil edir. Bu xəstə geni daşıyan ailələrdəki bütün qadınların qan analizləri ilə mövcud risklərinin qiymətləndirilməsi qoruyucu həkimlik baxımından önəmlidir.

Ailənin gələcək davamçısı sayılan məsum, kövrək körpənin qayğısını çəkmək, onu fiziki-mənəvi baxımdan sağlam, gözəl böyütmək hər bir valideynin arzusu, borcudur. Körpəni doğru-düzgün qidalanmasına, geyiminə diqqət yetirməklə yanaşı, onun yuxusuna da fikir vermək lazımdır.

Körpə baxımının, bəlkə də, ən çətin tərəflərindən biri onun yuxusunu nizamlamaq, daha doğrusu, rejimə salmaqdır. Körpənin inkişafı üçün harada, hansı tərəfə yatması, yuxu müddətinin nə qədər olması çox əhəmiyyətlidir. Körpəni doğru yuxu vərdişlərinə erkən vaxtlardan alışdırmaq vacibdir. Çünki onlar günün çox hissəsini yuxuda keçirirlər.

Fibroadenomalar, döşün ən tez-tez rastlanan xoş xassəli şişlərdəndir. Ümumi olaraq 20-40 arası yaşlarda görülür, ancaq bəzən daha böyük yaşlarda da çıxabilir. Bütün cəmiyyətdə 10% rastlanır.
Müayinə zamanı asanca əllə hiss edilir, çünki ətrafdakı toxumalardan kənarları diqqətə çarpacaq dərəcədə ayrılmış, yumrudur və yaxud lobyaya bənzəyir. Bəzən birdən çox lobullu (yumru) da ola bilər.
Müayinə zamanı səthinin düz olması, ətrafdakı toxumaların yapışıq olmaması və əlin altından asanlıqla sürüşə bilən hərəkətli quruluşu ilə asan hiss edilir.

Uşaqların inkişafında qidalanmanın rolu önəmlidir. Mütəxəssislər 1 yaşı olmayan körpələrə bal, yumurta ağı, şokolad, kakao, çiyələk, pomidor, kivi, fıstıq əzməsi kimi allergiya potensiallı yüksək qidalar, dəniz məhsulları, kolbasa, sosiska, konserv və dondurulmuş qidalar, qatqılı, duzlu, souslu, ədviyyatlı hazır qidalar, çərəz, saqqız kimi boğulmaya səbəb ola bilən dənəvər qidaların verilməsinin düzgün sayılmadığını bildirirlər. Bu məhsullar allergiya və zəhərlənməyə səbəb ola bilər.

Səhər və günorta yeməklərinə əlavə edəcəyiniz meyvə püresi körpəniz üçün daha ləzzətli ola bilər. Meyvəni yaxşıca yuyun, qabığını soyub dilimləyərək şüşə sürtgəcdən keçirin.

Döş ağrısı (mastalgiya) dedikdə süd vəzisində ağrı da daxil olmaqla istənilən diskomfort nəzərdə tutulur. Süd vəzisində olan ağrılar iki qrupa bölünür. Birinci qrupa aybaşı tsikli ilə bağlı olan döş ağrıları aid edilir. Adətən aybaşı tsiklinin ikinci hissəsində döşdə gərginlik və ağrı əmələ gəlir və tsiklin başlanğıcına yaxınlaşdıqca artır. İkinci qrup döş ağrılarının aybaşı tsikli ilə əlaqəsi yoxdur.
Hər 10 qadından 7-sində həyatlarının müəyyən dövründə döş ağrıları qeyd edilir. Hər 3 haldan 2-si aybaşı tsikli ilə bağlı olur, 1-nin isə tsikllə heç bir əlaqəsi olmur.

Aybaşı tsikli ilə bağlı olan ağrılar adi hal hesab edilir və 30-50 yaş arasında olan qadınlarda daha çox rast gəlinir. Menopauza dövründə olan qadınlarda isə bu tip döş ağrıları qeyd edilmir.

Analar çox vaxt körpələrinin daha çox ağlamasından şikayət edirlər.

Əgər körpənizin ağlamasının səbəbini bilmirsinizsə, əvvəlcə körpəni nə vaxt qidalandırdığınızı düşünün. 3 saat əvvəl doyurmusunuzsa, yemək yedirməyə çalışın. Əgər ağlamağının səbəbi aclıq deyilsə, onda bezini yoxlayın, bez də təmizdirsə, onda körpənin yerini dəyişin, daha doğrusu, onu başqa otağa keçirin. Bu şəkildə onun ağlamasının səbəblərini müəyyən edə bilərsiniz.

Körpəni sakitləşdirmək üçün nə etməlisiniz?

Yeni doğulmuş uşaq hələ ana bətnində ikən hər şeyi eşidir və yadda saxlamağı bacarır. O, anasının səsini tez tanıyır, onun ürək döyüntüsünü eşitdikdə sakitləşir.
Həyatının birinci ilində uşağın yaddaşı daha məhsuldar olduğundan bu dövrdən yaxşı istifadə olunmalıdır. Belə ki, kiçik şerlər, uşaq mahnıları oxumaqla körpənin söz ehtiyatını zənginləşdirmək lazımdır.
3 aylıq dövründə uşaq əşyaları tanımağa başlayır. Əvvəllər gördüyü əşyaları görmədiklərindən ayırd edə bilir. Amma körpənin gözü önündən itən hər şey onun üçün həmişəlik itgi sayılır. Məsələn, əlindəki oyuncağın döşəməyə düşməsini uşaq həmişəlik yox olmuş kimi qavrayır. Bu hal eynilə anaya da aiddir. Anası ilə birlikdə olanda o, özünü çox xoşbəxt hiss edirsə, ana başqa otağa keçən kimi körpə ağlamağa başlayır.

Körpələrdə daha çox rast gəlinən problemlərdən biri də qəbizlikdir.
Qəbizlik bağırsaqların fəaliyyətinin zəifləməsi nəticəsində, bəzən isə bağırsaqdaxili sinirlərdə problem yarandıqda meydana çıxır.
Qəbizliyi aradan qaldırmaq üçün zeytun yağı yaxşı vasitə hesab olunur.
Körpə südəmərdirsə, südə, yemək yeyirsə, xörəyinə 1 çay qaşığı zeytun yağı əlavə edin verin içsin.