BMT-nin Uşaq Fondu - UNİCEF Azərbaycanda həddi-büluğa çatmayanlar arasında nigahların sayının artmasından narahatlıq ifadə edib. Fevralın 16-da dərc edilmiş hesabatında UNİCEF deyir ki, araşdırmalar hər səkkiz nəfərdən birinin on səkkiz yaşına çatmamış evləndiyini və ya ərə getdiyini göstərir.

Hesabat müəllifləri deyirlər ki, belə təmayül çox zaman fiziki və əqli problemlərin yaranmasına gətirib çıxarır. Bəzi hallarda isə depressiya və əsasən gəlin getmiş qızın intiharı ilə nəticələnir.

BBC-nin Bakı müxbiri Tom Esselmont yazır ki, 19-cu əsrdə zorla ərə vermə Azərbaycanda geniş yayılmış bir hal idi.

Qızlar çox zaman 12-13 yaşında kəbin kəsməli olurdular. Bu qismən İslam dini mədəniyyəti ilə bağlı idi və sonradan Sovet İttifaqı dövründə belə praktikanın demək olar ki, axırına çıxmaq mümkün olmuşdu.

"Hər gün qaynana və baldız tərəfindən təhqirlərə məruz qalırdım. 8 ildən sonra uşağım oldu. Amma mən əsəb sarsıntısı keçirdim və uşaq xəstə doğuldu. Ərim bizə baxmadı və biz boşandıq".

Qadın Krizis Mərkəzinin rəhbəri Mətanət Əzizova burada müəyyən sosial və dini probelmlərin oldğunu etiraf edir.

"Amma eyni zamanda burada adət-ənənə əsas rol oynayır. Şamaxıda bir kənd var və yerli sakinlər bizə etiraf etmişdilər ki, qızları 14-15 yaşında ərə verməyəndə utanırlar".

Məhz əyalətdə ailə-patriarxal münasibətlər daha güclü hesab olunur. Mətanət Əzizova habelə demografik probelmə də diqqət yetirir. Belə ki, son 10-15 ildə ölkədən mühacirət edənlərin böyük əksəriyyəti məhz kişilər olduğundan indi bu, qız valideynlərnin davranışına birbaşa təsir edir.

"Valideynlər çalışır ki, qızlarını tez ərə verib canlarını qurtarsınlar".

UNİCEF son dövrlərdə bu adətin dirçəlməsinin iki səbəbini görür. Birincisi, mədənidir: yaşı 18-i xeyli keçmiş qız bəzi regionlarda artıq qarımış hesab olunur. Buna görə valideynlər qızlarını erkən ərə vermək istəyirlər.

İkinci səbəb isə pulla bağlıdır. Valideynlər hesab edirlər ki, uşaqları tez evlənsələr daha yaxşı həyat şəraiti qura biləcəklər.

UNİCEF deyir ki, nəticədə erkən nigah və yeniyetmələr arasında hamiləlik hallarında kəskin artım müşahidə olunur.
Təşkilatın sözçüsü Mark Herevord deyir ki, bununla bağlı təcili addımlar atılmalıdır:

"Uşaqlar üçün ilk növbədə məsuliyyət daşıyanlar ata-analarıdır. Onlar anlamalıdırlar ki, erkən yaşda nigaha girmək övladlarına potensial olaraq müxtəlif cür ziyan vura bilər. Həm fiziki, həm emosional və həm də əqli. Ələxüsus, qızlar üçün tez əgər getmə çox ziyanlı ola bilər."

Azərbaycan qanunlarına əsasən, qadın 17 yaşı tamam olmamış ərə gedə bilməz. UNİCEF isə bu yaş həddini 18-ə kimi artırtmağa səsləyir. Bu həmçinin Uşaq Hüquqları Konvensiyasına da uyğun olardı.

Bundan əlavə BMT-nin Uşaq Fondu hökumətin dini liderlərlə yaxından əməkdaşlıq edərək adamların düşüncə tərzinin dəyişdirilməsinə nail olmağa çağırırlar. Beləki hazırda həddindən çox azərbaycanlı uşaq nigahlarını məqbul hal sayırlar.